Home
Muziekgeschiedenis
   
Bestellen..
   

Liefde op het eerste gehoor


Samuel Butler en G.F. Händel, een biografisch essay.


Jozef Dané.
  Uitvoering:
128 blz., geïll.
ISBN:
90-75879-13-X
Prijs:
€ 14.75
Liefde op het eerste gehoor   Jozef Dané (geb. 1946, Eindhoven) is historicus en werkzaam op het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie te Amsterdam.

Jozef Dané's essay over de schrijver, schilder, componist en filosoof Samuel Butler (1835-1902) en de Händelreceptie in het Engeland van de tweede helft van de negentiende eeuw is lichtvoetig, soms humoristisch, altijd ter zake kundig en stilistisch goed verzorgd. De ordening van de tekst is niet zozeer chronologisch, als wel thematisch. In korte trekken wordt de kunstopvatting van de anti-Victoriaan Butler geschetst. Deze staat haaks op die van het estheticisme van zijn tijd en ze is vreemd voor wie gevormd is door autonome kunstopvattingen van de twintigste eeuw. Butlers intentionalisme wordt onder andere uitgelegd aan de hand van diens levenslange omgang met de muziek van Händel. In de ogen van Butler was Händel belangrijker dan Bach, Haydn en Beethoven.
Dit is niet alleen een biografische schets en een musicologische studie, maar ook een ideeëngeschiedenis van Butlers tijd. Het is in zijn gecomprimeerdheid een rijk boekje dat de beperking van zijn onderwerp alleszins overschrijdt.

Omschrijving van de inhoud
Samuel Butler (1835-1902) is vooral bekend vanwege zijn autobiografische roman The Way of All Flesh, een klassieker in de Engelse literatuur. Daarin beschrijft hij op satirische wijze zijn opvoeding in een Victoriaans predikantengezin. Butlers belangstelling was echter veel breder. Hij deed van zich spreken door zijn verbeten strijd met Darwin over de evolutieleer. Hij schilderde en toen hij eenmaal met een camera kon omgaan, maakte hij een aantal originele foto's. Butlers originaliteit en veelzijdigheid blijken eveneens uit zijn vertalingen van de Ilias en de Odyssee in alledaags Engels.

Dat Butler musiceerde en componeerde is minder bekend. Toch speelde muziek een beslissende rol in zijn leven, vooral die van Georg Friedrich Händel (1685-1759). Händel heeft hem zijn hele leven begeleid, vanaf zijn vroegste jeugd in Engeland, in Nieuw-Zeeland en op zijn reizen door Italië: 'In fact I should say he and his music have been the central fact in my life ever since I was old enough to know of the existence of either music or life.'

In Londen leefde Butler bescheiden en sober. Toen hij na de dood van zijn vader in goeden doen kwam, kocht hij alleen een nieuw wasbekken en een nieuwe haarborstel. Vaak was hij te zien in de leeszaal van het British Museum. Zijn vriendenkring was klein. De onconventionele Miss Savage was zijn beste vriendin. Zij las alles over zijn schouder mee en inspireerde hem tot het schrijven van The Way of All Flesh.

Händel en Italië waren voor Butler onafscheidelijk, beide zo verschillend van de zwaarwichtige ernst in het Victoriaanse Engeland. Jaarlijks bezocht hij Varallo in Noord-Italië, waar hij genoot van de kleine meesters uit de late Renaissance, Vooral Giovanni Tabachetti sprak hem aan. Bij deze beeldhouwer trof hem dezelfde directheid en natuurlijke gratie die hij in de muziek van Händel zozeer bewonderde.
 
  Recensies   --
 
 
Uitgeverij Van Gruting
  Albert van Dalsumlaan 613, 3584 HN Utrecht
Telefoon: (+31)(0)30 737 03 40
E-mail: info@vangruting.nl